{"id":343,"date":"2016-01-13T11:24:37","date_gmt":"2016-01-13T10:24:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.luxmarket.pl\/strefa-wiedzy\/?p=343"},"modified":"2021-04-08T21:39:15","modified_gmt":"2021-04-08T19:39:15","slug":"oled-innowacyjne-oswietlenie-led","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.luxmarket.pl\/strefa-wiedzy\/oled-innowacyjne-oswietlenie-led\/","title":{"rendered":"OLED. Innowacyjne o\u015bwietlenie LED"},"content":{"rendered":"

Badania nad oLED<\/strong>, czyli organiczn\u0105 diod\u0105 elektroluminescencyjn\u0105 (ang. Organic Light-Emitting Diode) w ca\u0142o\u015bci zbudowan\u0105 ze zwi\u0105zk\u00f3w organicznych, zosta\u0142y zapocz\u0105tkowane ju\u017c w po\u0142owie XX w., dopiero wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie stanowi\u0105 jeden z najbardziej innowacyjnych modeli \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a wykorzystywanego w urz\u0105dzeniach elektronicznych.<\/p>\n

Technologia oLED<\/strong> sukcesywnie wprowadzana jest na rynek elektroniczny, g\u0142\u00f3wnie zast\u0119puje ekrany LCD<\/strong> telewizor\u00f3w czy inteligentnych wy\u015bwietlaczy telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych, tablet\u00f3w, ekrany komputer\u00f3w. Pierwszym urz\u0105dzeniem produkowanym w skali przemys\u0142owej, w kt\u00f3rym wykorzystano wy\u015bwietlacze oLED<\/strong> by\u0142 palmtop CLIE marki Sony o przek\u0105tnej 3.8 cala. W 2007 roku zosta\u0142 zaprezentowany pierwszy ekran telewizyjny tej marki. Nieca\u0142y rok p\u00f3\u017aniej firma Samsung wprowadzi\u0142a na rynek dwa monitory komputerowe, kt\u00f3re w ca\u0142o\u015bci zosta\u0142y oparte na technologii oLED. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie do czo\u0142owych producent\u00f3w sprz\u0119t\u00f3w elektronicznych wykorzystuj\u0105cych technologi\u0119 organiczn\u0105 nale\u017cy firma LG<\/strong>, kt\u00f3ra w 2012 roku zmonopolizowa\u0142a rynek sprz\u0119t\u00f3w RTV.<\/p>\n

Ekran OLED a klasyczny ekran ciek\u0142okrystaliczny-LCD<\/h2>\n

Ekran LCD<\/strong>– ciek\u0142okrystaliczny wy\u015bwietlacz (ang. Liquid Crystal Display)- to urz\u0105dzenie, kt\u00f3re wy\u015bwietla obraz oparty na zmianie polaryzacji emitowanego \u015bwiat\u0142a w wyniku dzia\u0142ania pola elektrycznego. Sama konstrukcja wy\u015bwietlaczy LCD oparta jest na czterech warstwach- klasycznym \u017ar\u00f3dle \u015bwiat\u0142a, podw\u00f3jnej foli, z kt\u00f3rych jedna stanowi element polaryzacyjny, druga pe\u0142ni funkcj\u0119 analizatora. Nast\u0119pnie, warstwa elektrod, kt\u00f3ra jest \u017ar\u00f3d\u0142em pola elektrycznego i oddzia\u0142uje bezpo\u015brednio na ostatni\u0105 warstw\u0119 kom\u00f3rek, w kt\u00f3rej zatopiona jest cieniutka pow\u0142oka ciek\u0142ych kryszta\u0142\u00f3w. W zale\u017cno\u015bci od rodzaju pracy (w\u0142a\u015bciwie sposobu wy\u015bwietlania) wyr\u00f3\u017cni\u0107 mo\u017cemy trzy podstawowe rodzaje wy\u015bwietlaczy LCD. Pierwszy z nich to najcz\u0119\u015bciej stosowany rodzaj ekranu, wykorzystywany do produkcji monitor\u00f3w komputerowych lub ekran\u00f3w multimedialnych nazywany transmisyjnym<\/strong>, z uwagi na du\u017c\u0105 intensywno\u015b\u0107 obrazu. Emitowany obraz o\u015bwietlany jest z jednej strony, aby by\u0107 widocznym po jego przeciwnej stronie. Samo dzia\u0142anie pikseli opiera si\u0119 na ich naprzemiennym o\u015bwietleniu w zale\u017cno\u015bci od aktywacji- aktywne piksele s\u0105 zawsze ciemne, nieaktywne- jasne. Drugim rodzajem wy\u015bwietlaczy LCD s\u0105 wy\u015bwietlacze odbiciowe<\/strong>– reflektywne<\/strong>. Ka\u017cdy ekran tego rodzaju posiada specjaln\u0105, lustrzan\u0105 warstw\u0119, kt\u00f3ra odbija \u015bwiat\u0142o obrazu. Z uwagi na niskim poziom intensywno\u015bci, co za tym idzie- ma\u0142y pob\u00f3r energii, tego typu wy\u015bwietlacze stosowane s\u0105 najcz\u0119\u015bciej w trybie biernym<\/strong>. Spotka\u0107 je mo\u017cemy w ekranach przeno\u015bnych komputer\u00f3w, kalkulatorach klasycznych i graficznych oraz w zegarkach z elektronicznym wy\u015bwietlaczem. Kompilacj\u0105 obu tryb\u00f3w LCD s\u0105 ekrany trans-reflektywne<\/strong>. W zale\u017cno\u015bci od preferencji u\u017cytkownika ekran mo\u017ce emitowa\u0107 obraz o bardzo intensywnej mocy pod\u015bwietlenia (transmisyjny) oraz zdalnie mo\u017ce przej\u015b\u0107 w tryb oszcz\u0119dny- odbiciowy.<\/p>\n

W odr\u00f3\u017cnieniu od ekran\u00f3w wykorzystuj\u0105cych technologi\u0119 oLED, ka\u017cdy ekran LCD posiada tzw. g\u0142\u0119bi\u0119<\/strong> kolor\u00f3w<\/strong>– okre\u015blon\u0105 liczb\u0119 barw emitowanych przez ekran przedstawion\u0105 w bitach (od 6 do 18 bit\u00f3w RGB). Niestety, nawet najlepiej stworzony obraz LCD, posiadaj\u0105cy wysok\u0105 g\u0142\u0119bi\u0119 kolor\u00f3w pozostaje niewystarczaj\u0105cy w por\u00f3wnaniu do ekran\u00f3w OLED, kt\u00f3rych panele posiadaj\u0105 nieograniczon\u0105<\/strong> palet\u0119<\/strong> barw<\/strong> nasyconych<\/strong>.<\/p>\n

\"ekran<\/p>\n

G\u0142\u00f3wna r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy dwoma wy\u015bwietlaczami opiera si\u0119 przede wszystkim na sposobie roz\u015bwietlania ekran\u00f3w. W klasycznych wy\u015bwietlaczach LCD do powstania obrazu potrzebne jest dodatkowe \u017ar\u00f3d\u0142o \u015bwiat\u0142a, kt\u00f3re pobudza diody znajduj\u0105ce si\u0119 na p\u0142aszczy\u017anie, o\u015bwietlaj\u0105c konkretny obszar. Niestety, pojedynczy piksel do wy\u015bwietlenia po\u017c\u0105danej barwy potrzebuje od kilku do kilkunastu milisekund, co w starszych wy\u015bwietlaczach ciek\u0142okrystalicznych jest zauwa\u017calne go\u0142ym okiem. W nowoczesnych wy\u015bwietlaczach LED czy OLED zmiana koloru emitowanej barwy nast\u0119puje prawie tysi\u0105c razy szybciej, dzi\u0119ki czemu obserwator mo\u017ce odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie g\u0142\u0119bokiej przestrzenno\u015bci obrazu, kt\u00f3ra wr\u0119cz wychodzi z ekranu. Aby stworzy\u0107 efekt pe\u0142nego oddawania barw, ekrany LCD o\u015bwietlane s\u0105 r\u00f3wnomiernie, jednak osi\u0105gni\u0119cie g\u0142\u0119bi w por\u00f3wnaniu do nowoczesnych technologii i tak pozwala zaobserwowa\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0119 w niedoskona\u0142o\u015bci tej techniki. W przypadku ekran\u00f3w OLED, wykorzystywane zwi\u0105zki organiczne same w sobie stanowi\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142o \u015bwiat\u0142a, dlatego niepotrzebny jest dodatkowy generator. Ze wzgl\u0119du na bezpo\u015brednio emitowany sygna\u0142 w ekranach organicznych (brak filtr\u00f3w ochronnych) nie wyst\u0119puj\u0105 \u017cadne straty, dlatego te\u017c o wy\u015bwietlaczach OLED<\/strong> zwyk\u0142o si\u0119 m\u00f3wi\u0107, \u017ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie to one najlepiej<\/strong> prezentuj\u0105<\/strong> zjawisko<\/strong> czerni<\/strong> w\u0142a\u015bciwej<\/strong>. Du\u017cy kontrast nasyconych barw pozwala na tworzenie obraz\u00f3w w dok\u0142adnym odzwierciedleniu, co wp\u0142ywa na wysokie wra\u017cenie jako\u015bci obrazu. W odr\u00f3\u017cnieniu od klasycznych ekran\u00f3w opartych na diodach LED, diody OLED wykorzystuj\u0105 nie trzy, a cztery subpiksele<\/strong>– czerwony<\/strong> R, zielony<\/strong> G, niebieski<\/strong> B i bia\u0142y<\/strong> W, dzi\u0119ki kt\u00f3remu zwi\u0119kszono zakres wy\u015bwietlonych barw ekranu. Dzi\u0119ki plastycznej formie samych ekran\u00f3w mo\u017cliwe jest dowolne formowanie- bardzo cienka matryca pozwala na emitowanie obrazu pod wieloma k\u0105tami, zar\u00f3wno w formie p\u0142askich ekran\u00f3w, jak i wyprofilowanych wy\u015bwietlaczy eliptycznych.<\/p>\n

OLED- r\u00f3\u017cne modele zastosowania<\/h2>\n

Poza wspomnianymi ekranami i wy\u015bwietlaczami, diody organiczne LED<\/strong> zostaj\u0105 coraz cz\u0119\u015bciej wykorzystywane do produkcji nowoczesnych \u017ar\u00f3de\u0142 o\u015bwietlenia- nowoczesnych lamp aran\u017cacyjnych a nawet do produkcji \u017ar\u00f3de\u0142 o\u015bwietlenia publicznego- lamp<\/strong> ulicznych<\/strong> i technicznych<\/strong>. Ze wzgl\u0119du na wra\u017cliwo\u015b\u0107 na dotyk, panele wyposa\u017cone w tego rodzaju diody nie nagrzewaj\u0105 si\u0119, co za tym idzie, stopie\u0144<\/strong> emitowanego<\/strong> ciep\u0142a<\/strong> pracy<\/strong> jest<\/strong> jeszcze<\/strong> ni\u017cszy<\/strong> ni\u017c<\/strong> w przypadku klasycznych diod LED<\/strong>, pozwala na stuprocentowe wykorzystanie emitowanego \u015bwiat\u0142a.<\/p>\n

Przyk\u0142adem tego typu nowoczesnego o\u015bwietlenia s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a firmy OSRAM<\/strong>. Wiod\u0105ca na rynku o\u015bwietleniowym firma nie tylko wyprodukowa\u0142a nowoczesne \u017car\u00f3wki do u\u017cytku codziennego, kt\u00f3rych jako\u015b\u0107 oraz \u017cywotno\u015b\u0107 prawie dwukrotnie przekracza standardowe o\u015bwietlenie LED, co stworzy\u0142a wysokiej jako\u015bci, intensywne \u017ar\u00f3d\u0142a o\u015bwietlenia samochodowego.<\/p>\n